Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies klikając przycisk Ustawienia. Aby dowiedzieć się więcej zachęcamy do zapoznania się z Polityką Cookies oraz Polityką Prywatności.
Ustawienia

Szanujemy Twoją prywatność. Możesz zmienić ustawienia cookies lub zaakceptować je wszystkie. W dowolnym momencie możesz dokonać zmiany swoich ustawień.

Niezbędne pliki cookies służą do prawidłowego funkcjonowania strony internetowej i umożliwiają Ci komfortowe korzystanie z oferowanych przez nas usług.

Pliki cookies odpowiadają na podejmowane przez Ciebie działania w celu m.in. dostosowania Twoich ustawień preferencji prywatności, logowania czy wypełniania formularzy. Dzięki plikom cookies strona, z której korzystasz, może działać bez zakłóceń.

 

Zapoznaj się z POLITYKĄ PRYWATNOŚCI I PLIKÓW COOKIES.

Więcej

Tego typu pliki cookies umożliwiają stronie internetowej zapamiętanie wprowadzonych przez Ciebie ustawień oraz personalizację określonych funkcjonalności czy prezentowanych treści.

Dzięki tym plikom cookies możemy zapewnić Ci większy komfort korzystania z funkcjonalności naszej strony poprzez dopasowanie jej do Twoich indywidualnych preferencji. Wyrażenie zgody na funkcjonalne i personalizacyjne pliki cookies gwarantuje dostępność większej ilości funkcji na stronie.

Więcej

Analityczne pliki cookies pomagają nam rozwijać się i dostosowywać do Twoich potrzeb.

Cookies analityczne pozwalają na uzyskanie informacji w zakresie wykorzystywania witryny internetowej, miejsca oraz częstotliwości, z jaką odwiedzane są nasze serwisy www. Dane pozwalają nam na ocenę naszych serwisów internetowych pod względem ich popularności wśród użytkowników. Zgromadzone informacje są przetwarzane w formie zanonimizowanej. Wyrażenie zgody na analityczne pliki cookies gwarantuje dostępność wszystkich funkcjonalności.

Więcej

Dzięki reklamowym plikom cookies prezentujemy Ci najciekawsze informacje i aktualności na stronach naszych partnerów.

Promocyjne pliki cookies służą do prezentowania Ci naszych komunikatów na podstawie analizy Twoich upodobań oraz Twoich zwyczajów dotyczących przeglądanej witryny internetowej. Treści promocyjne mogą pojawić się na stronach podmiotów trzecich lub firm będących naszymi partnerami oraz innych dostawców usług. Firmy te działają w charakterze pośredników prezentujących nasze treści w postaci wiadomości, ofert, komunikatów mediów społecznościowych.

Więcej
Powróć do: Dzielnice Marklowic

Marklowice Górne

Dzielnica Marklowic położona na przedłużeniu drogi krajowej 932 w kierunku Świerklan. Jako odrębny majątek Marklowice Górne wymieniane są w 1658 roku, a ich ówczesny właściciel niejaki Gotfryd Welczek (Wilczek), posiadał miejscowość przez prawie 40 lat. Marklowice Górne, podobnie jak Dolne, posiadały własny herb już od I połowy XIX wieku, przedstawiający lwa wspiętego na tylnych łapach.

W latach 1696-1865 miejscowość wielokrotnie zmieniała właścicieli, wśród których były też znane postacie historyczne. Niewątpliwie jedną z takich postaci był Ernest Wilhelm von Birkham, landrat (tj. starosta) królewski powiatu pszczyńskiego, który zapisał się na kartach historii w związku z powstaniem chłopskim pod dowództwem Józefa Bieni z 1810 roku. To właśnie w swoim dworku w Marklowicach Górnych starosta von Birkham pertraktował ze zbuntowanymi chłopami.

W 1783 roku Marklowice Górne miały 10 dużych gospodarstw chłopskich i 28 zagrodniczych. W wiosce mieszkało 130 mieszkańców. Był też folwark i młyn.

Około 1864 roku z ostatnich dużych gospodarstw chłopskich powstały 23 posesje i tylko jedno duże gospodarstwo nie zostało podzielone. W Marklowicach Górnych były wówczas 73 domy z 92 rodzinami i 492 mieszkańcami: 233 mężczyznami i 259 kobietami (10 ewangelików i 3 Żydów). Majątek ziemski obejmował 884 morgi gruntów rolnych, 250 mórg lasu i 25 mórg łąk.

W 1865 roku wioska obejmowała 1160 mórg gruntów uprawnych. Stosunki glebowe były takie same jak w Marklowicach Dolnych. Mieszkańcy utrzymywali się wyłącznie z uprawy roli, hodowli bydła i robót dorywczych. Uprawa roli była na niewysokim poziomie, ponieważ jedynym sposobem użyźniania chłopskich pól było nawożenie ściółki leśnej, a glebę spulchniano możliwie bardzo płytko, aby nie mieszać warstwy ornej z gliniastym podłożem. Miejscem targowym dla gospodarzy był Rybnik, mimo znacznej odległości. W okresie letnim sprzedawano tam masło, jajka i warzywa do rozwijającego się pod koniec XIX wieku uzdrowiska w Jastrzębiu Zdroju.

Pod względem parafialnym i szkolnym Marklowice Górne zawsze były związane z Marklowicami Dolnymi. Na przełomie lat 80-90 XIX wieku zbudowano w Marklowicach Górnych szkołę, która funkcjonuje do dzisiaj. Wiosną 1905 roku powstało Towarzystwo Polsko-Katolickie pod opieką św. Stanisława, które w latach 1905-1906 oprócz tematyki religijnej zajmowało się także krzewieniem postaw patriotycznych. Od 1910 roku zaczęła funkcjonować straż pożarna, która ponownie została reaktywowana, już w warunkach niepodległego państwa, 24 maja 1926 roku.
Obiekty historyczne i zabytkowe

W centralnej części dzielnicy, przy ul. Wyzwolenia 89, usytuowany jest dworek, określany w lokalnej tradycji jako tzw. zameczek. Został zbudowany w XIX wieku, prawdopodobnie w pobliżu starszych zabudowań starościńca, pamiętającego powstanie Józefa Bieni w 1810 roku. W owym starościńcu mieszkał w tym okresie starosta powiatu pszczyńskiego Ernest Wilhelm von Birkham. Zameczek był siedzibą dawnych właścicieli Marklowic Górnych, a w latach 1995-1998, tj. po reaktywowaniu gminy, funkcjonowały w nim niektóre wydziały urzędu gminnego oraz Gminny Zespół Obsługi Placówek Oświatowych.

Innym obiektem "pamiętającym" czasy powstania chłopskiego z 1810 roku jest gospoda Harenda. W 1939 roku jej znanym właścicielem był Wilhelm Szewczyk. Niedawno gospoda została gruntownie przebudowana, ale nadal funkcjonuje w tym samym miejscu, chociaż pod nazwą Bar - Harenda.

Opracowano na podstawie materiałów Urzędu Gminy Marklowice oraz publikacji: Z. Karwot: Marklowice. 700 lat. Wykorzystano ponadto fotografie zamieszczone w albumie J. Kłosoka: Marklowice w starej fotografii.

DO GÓRY
Dziękujemy, teraz zawsze będziesz na bieżąco!
Przeglądasz tę stronę w trybie offline.
Przeglądasz tę stronę w trybie online.